911 - Bảo trì, bảo dưỡng máy tính, cứu dữ liệu, diệt virus, an ninh mạng chuyên nghiệp

GIỚI THIỆU

Để phục vụ cho công việc, học tập và giải trí, mọi người thường tải về máy tính của mình càng nhiều tập tin dữ liệu càng tốt, trong khi băng thông của đường truyền Internet thì có giới hạn. Điều này dễ dẫn đến tình trạng nghẽn mạng, nhất là khi dữ liệu lại là các đoạn phim vừa được nhiều người quan tâm, vừa có kích thước lớn. Để giải quyết vấn đề này, phương pháp chia sẻ tập tin có tên gọi BitTorrent ra đời.

HAI KIỂU CHIA SẺ TẬP TIN TRƯỚC ĐÂY

Để hiểu BitTorrent làm việc như thế nào và tại sao nó khác với các phương pháp truyền tập tin khác, đầu tiên chúng ta hãy tìm hiểu 2 phương pháp truyền tập tin trước đây:

Phương pháp chia sẻ theo kiểu khách - chủ (Client – Server)

Theo phương pháp này, khi muốn tải một tập tin về máy, bạn dùng trình duyệt để mở trang web và nhấn chuột vào liên kết download tập tin.

Khi đó trình duyệt sẽ yêu cầu máy chủ chứa tập tin bạn cần truyền tập tin đó về máy của bạn.

Việc truyền tập tin sau đó diễn ra theo các quy tắc định sẵn, còn gọi là giao thức (protocol), như FTP, HTTP.

Nhận xét: Tốc độ truyền phụ thuộc nhiều yếu tố: kiểu giao thức truyền, khả năngg đáp ứng của máy chủ, số lượng các máy khác cũng đang tải tập tin này về. Nếu tập tin vừa lớn vừa có tinh phổ biến thì sự phụ thuộc vào máy chủ rất lớn, việc tải về sẽ rất chậm.

Phương pháp chia sẻ tập tin theo kiểu ngang hàng peer-to-peer

Trong cách truyền tập tin này, bạn chạy một phần mềm chia sẻ tập tin cài trên máy để xác định những máy nào trên Internet có chứa tập tin bạn cần. Vì các máy có quyền chia sẻ dữ liệu như nhau nên gọi là ngang hàng. Việc thực hiện cụ thể như sau: Bạn chạy một phần mềm chia sẻ ngang hàng, ví dụ như BearShare trên máy của bạn và gửi ra ngoài yêu cầu tải tập tin bạn cần.

Để tìm ra tập tin này, phần mềm BearShare truy vấn các máy khác trên Internet cũng đang chạy phần mềm chia sẻ BearShare này. Khi phần mềm phát hiện ra trên Internet có một máy tính đang chứa tập tin bạn cần trong ổ cứng thì việc tải tập tin này về sẽ bắt đầu. Những người khác có dùng phần mềm chia sẻ ngang hàng có thể tải tập tin họ muốn từ ổ đĩa cứng trên máy của bạn, nếu bạn chia sẻ nó.

Nhận xét: Ưu điểm của phương pháp này là gánh nặng truyền tập tin sẽ được phân bổ giữa các máy đang trao đổi tập tin. Nhưng cũng có những nhược điểm là:
- Khi máy tính của bạn truy vấn hàng ngàn máy tính khác để tìm tập tin cần tải về sẽ có thể làm nghẽn mạng.
- Một số người tải tập tin về nhưng ngay lập tức ngắt kết nối không cho người khác thu được những tập tin từ máy của họ. Điều này hạn chế số lượng máy tính mà phần mềm có thể tìm kiếm để tải tập tin.

PHƯƠNG PHÁP CHIA SẺ BITTORRENT

Không như các phương pháp chia sẻ như đã nêu trên, phương pháp BitTorrent chuyển gánh nặng dò tìm tập tin mà bạn muốn tải về sang một máy chủ trung tâm, gọi là tracker. Sự khác nhau nữa là nó sử dụng nguyên tắc gọi là tit-for-tat, nghĩa là bạn phải chia sẻ những phần tập tin mà bạn đã tải về được cho những người khác trong quá trình đang tải toàn bộ tập tin. Trước khi tìm hiểu Bittorent làm việc như thế nào, chúng ta sẽ làm quen với một số thuật ngữ liên quan.

Một số thuật ngữ liên quan

Leeches: máy tính có yêu cầu download tập tin nhưng không chia sẻ.
Seed / seeder: máy tính có chứa một phần hoặc toàn bộ tập tin và có chia sẻ qua phần mềm máy khách BitTorrent Client, còn gọi là “hạt giống”.
Swarm: nhóm các máy đồng thời gửi đi hoặc nhận về cùng một tập tin.
.torrent: tập tin có phần mở rộng này là tập tin con trỏ chứa thông tin về các seed/seeder để máy tính có thể tải các phần của tập tin ở nhiều máy khác nhau.
Tracker: máy chủ quản lý tiến trình truyền tập tin BitTorrent.

Nguyên lý làm việc của Bittorrent

Với phương pháp BitTorrent mọi người có nhiều tập tin được chia sẻ hơn và có cơ hội tải về nhanh hơn. Và để tận dụng tốt hơn băng thông trên Internet, BitTorrent tải về nhiều phần khác nhau của tập tin bạn cần, đồng thời từ nhiều máy tính. Sau đây là nguyên lý làm việc của Bittorrent.

Cách làm việc của Bittorrent như sau

Trên máy tính của mình, bạn mở một website cung cấp các tập tin dạng .torrent và chọn tải một tập tin.
Phần mềm máy khách BitTorrent Client trên máy của bạn giao tiếp với máy chủ Tracker để tìm các máy khác cũng đang chạy BitTorrent Client mà có chứa tập tin này (gọi là các hạt giống) và những máy khác đang có một phần của tập tin này (những máy ngang hàng mà cũng đang tải tập tin này).
Tracker xác định các máy swarm, tức đang kết nối và có đầy đủ hay một phần của tập tin và đang gửi hoặc nhận nó.
Tracker giúp phần mềm máy trạm trao đổi các phần của tập tin bạn muốn với các máy khác trong swarm. Máy tính của bạn sẽ nhận nhiều phần tập tin một cách đồng thời.
Nếu bạn tiếp tục chạy phần mềm máy khách BitTorrent sau khi tải về thành công, các máy khác có thể nhận được tập tin .torrent từ máy của bạn; trong tương lai tốc độ tải về của bạn sẽ được cải thiện vì bạn được xếp bậc cao hơn trong hệ thống tit-for-tat.

Cách tải tập tin về với BitTorrent

Bằng cách tải nhiều phần cùng thời điểm, tốc độ tổng thể được cải thiện rất lớn. Càng nhiều máy trong swarm việc truyền tập tin xảy ra càng nhanh. Vì lý do này, BitTorrent đặc biệt hiệu quả đối với các tập tin lớn nhiều người quan tâm và truy cập. Để sử dụng BitTorrent bạn thực hiện các bước như sau:

Tải về và cài phần mềm máy khách BitTorrent.
Kiểm tra và cấu hình firewall và router.
Tìm kiếm tập tin cần tải về.
Tải về và mở tập tin con trỏ .torrent.
Hãy để BitTorrent cho đi và nhận về từng phần của tập tin.
Giữ lại tình trạng kết nối sau khi tải xong để chia sẻ tập tin .torrent với những người khác.

Tải phần mềm BitTorrent dùng cho máy khách (BitTorrent Client)

BitTorrent là phần mềm nguồn mở, do đó các nhà phát triển phần mềm có thể tạo ra nhiều phiên bản phần mềm BitTorrent cho họ, và bạn có thể chọn một trong số phần mềm cho máy khách để dùng. Bài này hướng dẫn bạn sử dụng phiên bản chính thức.

Truy cập www.bittorrent.com à Chọn liên kết tải phần mềm máy khách phù hợp hệ điều hành. Sau khi tải về, nhấn đôi icon trên desktop để cài đặt. Bạn có thể chọn ngôn ngữ tiếng Việt (chọn Vietnamese). Tiến trình cài đặt xảy ra rất nhanh và xuất hiện thông báo thành công. Kiểm tra và đặt thiết lập cho tường lửa.

Nếu bạn đã cài đặt firewall trên máy bạn cần cấu hình nó để BitTorrent có thể họat động được. BitTorrent sử dụng các cổng từ 6881 đến 6889 cho các giao tiếp của nó. Mặc định firewall đóng các cổng này nên bạn cần cấu hình firewall để mở cổng nếu bạn là người có kinh nghiệm. Nếu không bạn có thể tạm thời tắt firewall để sử dụng BitTorrent.

Tìm kiếm, tải về và mở tập tin torrent

Sau khi cài đặt xong, bạn đã sẵn sàng tải về các tập tin mà bạn mong muốn. Tuy nhiên khác với cách tải về trước đây, với BitTorrent đầu tiên bạn chỉ tải các tập tin có phần mở rộng .torrent, là tập tin con trỏ tương ứng với tập tin thực sự bạn muốn tải về.

Tìm kiếm: bạn có thể tìm kiếm bằng từ khóa “.torrent” để phát hiện các website cung cấp các tập tin dạng .torrent. Ví dụ: www.fulldls.com

Tải về tập tin dạng .torrent: tại website hỗ trợ bạn có thể thấy các liên kết .torrent hiện có, bạn muốn tải tập tin từ liên kết nào thì nhấn chọn vào liên kết đó và chỉ ra nơi lưu tập tin. Tập tin dạng .torrent là một con trỏ chỉ đến tập tin thực sự bạn cần tải về.

Mở tập tin .torrent: tiếp theo bạn nhấp đúp vào tập tin vừa tải về, cửa sổ làm việc của phần mềm máy khách BitTorrent xuất hiện và bắt đầu tiến trình tải tập tin thực sự về.

Như đã đề cập ở phần đầu, càng nhiều máy tính gửi/nhận trong swarm thì tiến trình xảy ra càng nhanh hơn. Nếu bạn đang tải một tập tin mà chỉ có một ít các máy tính trong swarm thì tốc độ truyền sẽ bị chậm.

Duy trì kết nối

Khi mà bạn đã có bản copy đầy đủ của tập tin, máy bạn trở thành một “hạt giống” tiềm tàng cho tập tin đó, miễn là bạn vẫn còn chạy phần mềm. Với BitTorrent, việc chia sẻ những gì bạn có sẽ làm cho tốc độ tải về của bạn trong tương lai nhanh hơn. Bạn có thể để phần mềm chạy trong vài giờ hoặc qua đêm. Khi không chia sẻ, bạn chỉ đơn giản đóng phần mềm lại.

KẾT LUẬN

Đến đây, tôi nghĩ các bạn đã biết cách trang bị cho mình một công cụ tải dữ liệu về từ Internet rất thú vị và đạt hiệu quả cao. Chúc các bạn thành công.